ReadyPlanet.com


ศิลปศาสตร์ เพื่อความเป็นมนุษย์


ศิลปศาสตร์ เพื่อความเป็นมนุษย์

คอลัมน์ สยามประเทศไทย

โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ




ความรู้ทางเลือก (ซ้ายบน) นิธิ เอียวศรีวงศ์ (ซ้ายล่าง) ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ (ขวา) ล้อม เพ็งแก้ว

อาจารย์ล้อม เพ็งแก้ว ปราชญ์ชาวสยามแห่งพัทลุง-เพชรบุรี ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติยศจากอาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ ว่าท่านเป็นหนึ่งในบรรดานักวิชาการจำนวนน้อยในสังคมนี้ที่พยายามสถาปนา "ความรู้ทางเลือก" คือรู้ไม่เหมือนกับที่คนอื่นรู้มา แล้วสามารถพิสูจน์ด้วยหลักฐานและเหตุผลต่างๆ นานาให้เห็นว่าจะรู้อย่างนี้ก็ได้ ซึ่งเป็นความถูกต้องอีกอย่างหนึ่ง ต่างจากความรู้ในสังคมไทยที่มีลักษณะเป็นมาตรฐานเดียว เป็นความรู้ประเภทอะไรถูกอะไรผิด เมื่อผิดจากมาตรฐานก็เป็นใช้ไม่ได้ ถือเป็นผิดหมดแล้วสอบตกหมด

ล่าสุด อาจารย์ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ ผู้อำนวยการโครงการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา (อุษาคเนย์) คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีเอกสารนโยบายการบริหารคณะศิลปศาสตร์ ได้ความตอนหนึ่งที่สำคัญมากสอดคล้องกับความคิดความเห็นของอาจารย์นิธิยกย่องอาจารย์ล้อม ดังนี้

"ศิลปศาสตร์ที่พึงปรารถนาควรเป็นสิ่งนำไปสู่การแลกเปลี่ยนและแบ่งปันความรู้ซึ่งกันและกันได้ ไม่ควรจะมีศิลปศาสตร์ที่เป็นหนึ่งเดียวอันตายตัว หากแต่ควรจะมีศิลปศาสตร์ที่เป็นศาสตร์อันหลากหลายที่ให้ความหมาย และความเข้าใจในสิ่งที่ขาดหาย และการมีอยู่ของสิ่งแปรเปลี่ยน"

มหาวิทยาลัยในประเทศไทยชอบอ้างอย่างเพ้อเจ้อว่ามีอุดมการณ์ "ความเป็นเลิศทางวิชาการ" โดยลืมไปว่าความเป็นเลิศล้วนแต่ขี้โกง ดังนั้น อาจารย์ธเนศจึงอธิบายว่าความเป็นเลิศนี้ "คือการสร้างนักศึกษาธรรมศาสตร์ให้มีความเป็นมนุษย์" โดยผ่านการเรียนการสอนและการมีปฏิสัมพันธ์กับสังคม

ความเป็นมนุษย์ต้องได้ "ความรู้ทางเลือก" ที่ไม่กำหนดด้วยมาตรฐานเดียว (จากตะวันตก) ดังอาจารย์ล้อมบอกว่า "อยากได้ความรู้ไปหมู่บ้าน อยากได้ปริญญาไปมหาวิทยาลัย" เพราะหมู่บ้านมีแต่ความรู้โดยไม่มีปริญญา ส่วนมหาวิทยาลัยมีแต่ปริญญาโดยไม่มีความรู้

ศิลปศาสตร์ หรือ Liberal Arts เป็นวิชาความรู้ให้มีความเป็นมนุษย์อยู่ร่วมกับคนอื่นในโลกอย่างมั่นคงและปลอดภัย เท่ากับเป็นศาสตร์ให้รู้เท่าทันโลกและชีวิต ดังมีตัวอย่างยิ่งใหญ่มากคือ สุนทรภู่

แต่ศิลปศาสตร์ในประเทศไทยกลายเป็นการศึกษาเฉพาะด้าน เช่น ภาษา, ประวัติศาสตร์ ฯลฯ ทั้งๆ ที่เป้าหมายของศิลปศาสตร์ในสากลโลก ตั้งแต่พระพุทธเจ้าเมื่อทรงพระเยาว์ก็ทรงศึกษาศิลปศาสตร์มี 18 ประการ หมายถึงวิชาความรู้พื้นฐานรวม 18 อย่าง (วิชา) เช่น ภาษา, ประวัติศาสตร์ ดนตรี, แพทย์, สถาปัตย์, นิติศาสตร์, รัฐศาสตร์, ฯลฯ ล้วนสอดคล้องกับความเป็นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์แม้มหาวิทยาลัยอื่นๆ ก็มี เช่น มหาวิทยาลัยศิลปากร, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฯลฯ เสียแต่ไม่ให้ความสำคัญเป็นวิชาพื้นฐานอย่างเอาจริงเอาจัง

ผลที่ออกมาคือ มีความเป็นเลิศทางวิชาการ แต่มีสันดานคดโกงไร้คุณธรรม จริยธรรม ดังเห็นกันตำตาตำใจในสังคมไทย โดยเฉพาะในระบอบทักษิณ

ขอภาวนาสนับสนุนให้อาจารย์ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ จงสำเร็จในสิ่งที่ใฝ่ฝันสถาปนาวิชาความรู้ศิลปศาสตร์เพื่อความเป็นมนุษย์

มติชนรายวัน หน้า 34 วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10755


ผู้ตั้งกระทู้ ผู้สื่อข่าวบ้านไพร :: วันที่ลงประกาศ 2007-08-21 12:30:49


[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (937670)
วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10754

สังคมไทย"ปิดบัง"กำพืดตัวเอง เลยไม่รับรู้เรื่องชาติพันธุ์


คอลัมน์ สยามประเทศไทย

โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ




(ซ้ายบน) บ้านเมืองในหุบเขาของเครือญาติชาติพันธุ์สุวรรณภูมิ (ขวาบน) บ้านเรือนในชุมชนหมู่บ้านของเครือญาติชาติพันธุ์ในสุวรรณภูมิ (ซ้ายล่าง) เผาศพตามประเพณีไทย-ลาวสองฝั่งโขง (กลางล่าง) งานบุญของชาวไทย-ลาวสองฝั่งโขง (ขวาล่าง) ชนเผ่าเหล่ากอหลากหลายบริเวณสองฝั่งโขงในงานพิธีกรรมแม่น้ำโขง (ลายเส้นทั้งหมดนี้เป็นฝีมือชาวยุโรป)

สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ เกิดเหตุการณ์บานปลายตั้งแต่ต้นปี 2547 สืบเนื่องมาจนปัจจุบัน อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ บอกไว้ในคำนำหนังสือมลายูศึกษาว่า "เกิดจากการจัดการที่ไม่ประสีประสาของรัฐบาล ซ้ำเป็นความประสีประสาที่ไม่ต้องการเรียนรู้ใดๆ" รวมถึง "ความไม่รู้และไม่ใส่ใจจะเรียนรู้ของสังคมไทยเอง"

เหตุที่เป็นอย่างนั้น อาจารย์นิธิระบุว่า มาจากการเรียนประวัติศาสตร์ของชาติที่บิดเบือนการสร้างวัฒนธรรมชาติที่ไม่เปิดพื้นที่อันเท่าเทียมกันแก่ความหลากหลายของประชากร, การอบรมสั่งสอนให้หลงชาติพันธุ์ตนเองอย่างงมงาย, ความลำเอียงที่นโยบายพัฒนาย่ำยีบีฑาคนเล็กคนน้อยในประเทศตลอดมา

"แต่สื่อและการศึกษากลับกล่อมให้คนหลับตาต่อความอยุติธรรมเหล่านี้" อาจารย์นิธิบอกไว้ แล้วย้ำว่า "การแก้ปัญหาของสามจังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างถาวรคือการสร้างความรู้ให้แก่สังคม"

พะตีจอนิ โอโดเซา ปราชญ์กะเหรี่ยงและประธานกรรมการจัดงานวันชนเผ่าพื้นเมือง กล่าวเปิดงาน เมื่อวันที่ 8 สิงหาคมที่ผ่านมา ว่าสังคมไทยยังมองชนเผ่าเป็นคนป่าเถื่อน ไม่มีวัฒนธรรมและการศึกษา แท้ที่จริงแล้วต่างเป็นคนเหมือนกันและอยู่ไม่นานก็ตาย ดังนั้น สังคมไทยต้องเข้าใจความหลากหลาย การแก้ปัญหาของชนเผ่าต้องเพิ่มการเรียนรู้วิถีชีวิตชนเผ่ามากขึ้น และเอาแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงเข้าแทรก (มติชน หน้า 5 ฉบับวันศุกร์ที่ 10 สิงหาคม 2550)

นี่ตรงกับหัวข้อเรื่องวิกฤตการรับรู้และการธำรงชาติพันธุ์ในสุวรรณภูมิ ที่ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร จะจัดสัมมนาวิชาการนานาชาติขึ้นที่ศูนย์มานุษยวิทยา (สิรินธร) ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 30-31 สิงหาคมที่จะถึงนี้

ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย "ไม่รับรู้" เรื่องชาติพันธุ์อันหลากหลายที่ประสมประสานกันหลายพันปีมาแล้ว ในที่สุด ก็สมมุติชื่อเรียกตัวเองว่า "คนไทย" เริ่มแรกบริเวณที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยา โดยเฉพาะมีศูนย์กลางอยู่กรุงศรีอยุธยาราวหลัง พ.ศ.1700 แล้วมีหลักฐานครั้งแรกเมื่อราวหลัง พ.ศ.2000 แผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ฯแล้วถูกขยายผลให้คลุ้มคลั่งขึ้น ตั้งแต่ราว พ.ศ.2484 รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ย่ำยีบีฑากลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ โดยเฉพาะมลายูสืบจนทุกวันนี้

งานวิชาการมานุษยวิทยาตามแนวทางที่อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม บุกเบิกใช้หลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีมาอธิบาย แล้วประสานกับงานวิชาการประวัติศาสตร์สังคมวัฒนธรรมที่อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ บุกเบิกใช้แนวคิดมานุษยวิทยามาอธิบายให้รู้จักและเข้าใจชาติพันธุ์อันหลากหลายมากๆ ล้วนเป็นสิ่งสำคัญจะผ่อนคลายวิกฤตการรับรู้เรื่องชาติพันธุ์ได้ทั้งสุวรรณภูมิ อันมีประวัติศาสตร์ไทยเป็นส่วนหนึ่งที่ขาดไม่ได้

ปัญหาอยู่ที่นักวิชาการในสถาบันการศึกษาทางมานุษยวิทยาและทางประวัติศาสตร์โบราณคดีจะคุยกันรู้เรื่องไหม? แล้วร่วมกันทำงานอย่างมีอคติน้อยที่สุดได้ไหม? เท่านั้นเองจริงๆ


หน้า 34
ผู้แสดงความคิดเห็น ผู้สื่อข่าวบ้านไพร วันที่ตอบ 2007-08-21 12:33:05


ความคิดเห็นที่ 2 (2107378)

lv mens replica louis vuitton trendy and versatile These stylish louis vuitton ever since recorded history began louis vuitton handbags chanel handbags.

ผู้แสดงความคิดเห็น matthew (amber-at-hotmail-dot-com)วันที่ตอบ 2010-09-11 09:57:51


ความคิดเห็นที่ 3 (2107848)

synthetic lace front wigs lace wig application cause why people buy wigsThey are wigs look good The online hair store has in costume hair wigs natural hair wigs.

ผู้แสดงความคิดเห็น aple (aple-at-google-dot-com)วันที่ตอบ 2010-09-11 11:38:07



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล


Copyright © 2010 All Rights Reserved.