ReadyPlanet.com
dot dot
ภูมิประเทศอีสาน ไม่มีในประวัติศาสตร์ไทย

ภูมิประเทศอีสาน ไม่มีในประวัติศาสตร์ไทย
นสพ.มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 19 ธันวาคม 2550

หน้า 34 คอลัมน์ สยามประเทศไทย
โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ

                ระหว่างนั่งรถผ่านจังหวัดยโสธร เข้าเขตจังหวัดอุบลฯที่อำเภอเขื่องใน ได้ยินเพลงหมอลำกลอนด้นเรื่องราวร่วมสมัยจากวิทยุ วิจารณ์ปัญหาสังคมด้านต่างๆ ฟังแล้วไม่เหมือนหมอลำจัดตั้งของทางการที่เคยได้ยินมา แต่ไม่รู้จะถามใคร เลยจดเลขหมายคลื่นบนหน้าปัดว่า 103.75 ระหว่าง 17.30-18.00 น. วันจันทร์ที่ 10 ธันวาคมที่ผ่านมา

                เพลงดนตรีถูกจำแนกเป็นไทยเป็นลาวตามอำนาจ"รัฐชาติ"(ควรเรียกรัฐประชาชาติพันธุ์) แต่แท้จริงมีรากเหง้าเดียวกันคือกลอนด้น หมอลำก็เป็นกลอนด้นอย่างหนึ่ง(ที่ต่อมาจัดระเบียบเป็นโคลง) เมื่อครูบาอาจารย์ด้านวรรณคดี, ดนตรี, โคลงฉันท์กาพย์กลอน, ฯลฯ ไม่ประสีประสาพื้นถิ่นพื้นฐานพื้นบ้านพื้นเมืองก็เลยจับแยกเป็นส่วนๆเสี่ยงๆ ไม่อยู่เป็นเนื้อเดียวกันเหมือนกำเนิดของมัน คนรุ่นใหม่เลยขาดความเข้าใจแล้วไร้จิตวิญญาณ เลยร้องด้นไม่ได้ แล้วเอามรดกทางวัฒนธรรมเพลงดนตรีมาสร้างสรรค์ให้เกิดสิ่งใหม่เพื่อรับใช้สังคมใหม่ไม่ได้


ภูมิประเทศอีสาน เป็นแอ่งอารยธรรมเก่าแก่ของดินแดนสุวรรณภูมิทั้งภูมิภาค โดยเฉพาะทุ่งกุลาร้องไห้ (ระบายสีดำ) มีรากเหง้าความเป็นคนไทยทุกวันนี้

            เลยได้แต่พากันอนุรักษ์, ฟื้นฟู, สงวนรักษาอย่างน่ารำคาญและหนวกหูมาก ถ้าของดีจริงจะมาตะโกนโหวกเหวกเรียกร้องความสนใจทำไม? หากเป็นอย่างนี้แสดงว่าไม่ดีจริง ฉะนั้นควรเก็บไว้ในตู้ อย่าให้ออกมาเพ่นพ่าน

                แหล่งน้ำธรรมชาติในอีสาน นอกจากบนเทือกเขาที่มีน้อยแล้ว เช่น เทือกเขาเพชรบูรณ์, เทือกเขาภูพาน, ฯลฯ ยังมีมากในหนอง, บึง(หรือบุ่ง),ฯลฯ แต่หนองบึงส่วนมากก็ถูกยึดครองแล้วถมทำลายหมด "น้ำต้นทุน"เลยลดลง แล้วแห้งหายหลายแห่ง

                ประวัติศาสตร์ไทยไร้ภูมิศาสตร์ ส่งผลให้สังคมไทยไม่ใส่ใจภูมิประเทศ, ไม่รู้แหล่งต้นน้ำลำธาร ไม่รู้ที่มาของแม่น้ำลำคลอง และไม่รู้จักสันปันน้ำกับเทือกเขาที่มีป่าดงเป็นแหล่งทรัพยากร

                นี่เองทำให้ประวัติศาสตร์ไทยมีแต่ราชธานี เช่น เมืองสุโขทัย, เมืองอยุธยา, เมืองเชียงใหม่, เมืองนครราชสีมา, ฯลฯ แต่ไม่มีท้องถิ่นและหัวเมืองที่เป็นฐานทรัพยากรให้ราชธานีเหล่านั้นมีชีวิตอยู่ได้

                แม่น้ำมูล(ที่ถูกต้องเขียนมูน) เป็นที่รู้จักทั่วไปในอีสาน แต่ถามว่าต้นน้ำมูลอยู่ไหน? แล้วไหลจากไหนไปไหน? ผ่านจังหวัดอะไร? ผ่านอำเภออะไร? ฯลฯ คงไม่มีใครตอบได้สบายๆ ทั้งๆที่ชาวอีสานควรรู้ทั่วไป เพระาเป็นเส้นเลือดสำคัญๆคู่กับแม่น้ำชี(มาจากซี, ซี่)

                ผมนั่งรถหลงทางไปถึงอำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา(จะหาทางลัดไปอำเภอปักธงชัย เข้าเส้นทางลงไปปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา เข้ากรุงเทพฯ) สุ่มสี่สุ่มห้าไปจนถึงบ้านหนองโสมง ต. อรพิมพ์ อ. ครบุรี จ. นครราชสีมา มีสะพานข้ามแม่น้ำมูล ถึงรู้ว่าต้นน้ำมูลได้น้ำสะสมจากเทือกเขาใหญ่ด้านที่ราบสูงทางครบุรี นี่เอง แล้วไหลเข้าด่านเกวียนที่โคราช ส่วนอีกด้านหนึ่งของสันปันน้ำเทือกเขาใหญ่กลายเป็นลุ่มน้ำบางปะกง

                มหาวิทยาลัยในอีสาน ควรร่วมมือกันทำสถาบันแกนกลาง หาช่องทางแบ่งปันและเผยแผร่วิชาความรู้เกี่ยวกับดินแดนและผู้คนลุ่มแม่น้ำโขงและภูมิภาคสุวรรณภูมิ ที่เป็นแอ่งอารยธรรมดึกดำบรรพ์ไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว และเป็นรากเหง้าของปัจจุบันอย่างแท้จริง ความรู้อย่างนี้จะเป็นพื้นฐานผลักดันให้มีปัญญาสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆในอนาคตที่มั่นคงและมั่งคั่งอย่างยั่งยืน

                สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยในอีสานควรมีขึ้นเพื่อกิจการนี้โดยตรง อย่ารอสื่อมวลชน แต่เมื่อมหาวิทยาลัยในอีสานลงมือทำ สื่อมวลชนคงลงมือช่วยสนับสนุนได้




บทความ

คำฉันท์ (๘)
คำฉันท์ (๗)
คำฉันท์ (๖)
คำฉันท์ (5)
คำฉันท์ (4)
คำฉันท์ (3)
คำฉันท์ (2)
ชื่อวรรณคดีที่ควรรู้จัก (เพิ่มเติม)
คำฉันท์ (1)
ฉากรบใน “ดาหลัง”
กลอนคนฝรั่งเขียน
กลอนบรรยายเมืองสิงห์บุรี เมื่อ พ.ศ 2466
ท้องถิ่นกับอาเซียน...จุดเชื่อมที่ยังต้องค้นหา
วันภาษาไทย? บางปัญหาที่น่าแลกเปลี่ยนทัศนะ
กลอนไหว้ครูโนห์ราชาตรี
ข้อเสียของวิชาประวัติศาสตร์
จากระบบบรรณาการถึงการปกครองแบบพิเศษในปะตานี
พระราชนิพนธ์แปลสามเรื่อง
การส่งเสริมและข้อจำกัดของวรรณกรรมมุสลิม
สุนทรคึก เขียนถึง สุนทรภู่ (1) ตามรอยคึกฤทธิ์
กลอนคนฝรั่งเขียน
50 ปีสมาคมนักกลอนฯ กับการก้าวสู่เวทีสากล
สารลึบพะสูน: วรรณคดีลุ่มน้ำโขงที่ไม่โปร่งใส
เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา
สุภาษิตโบราณ
ง่ายและงามอย่างลาว
การเมืองในกวีของ “คุณพุ่ม”
ตำนานการสร้างโลกของชาวจ้วง
เวียงจัน 450 ปี
วันภาษาไทยฯ ที่ราชภัฏมหาสารคาม
แม่น้ำท่าจีนกำลังจะตาย
ย้อนรอยวัฒนธรรมลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา
นครปฐมและพระปฐมเจดีย์ในวรรณคดีนิราศ
ตามรอยภาษาศาสตร์ภาษากะเหรี่ยงบ้านไร่
ชาตินิยมสยาม และชาตินิยมไทย กับกรณีปราสาทเขาพระวิหารมรดกโลก
จัดอันดับความนิยมของบทความในเว็บสมาคมฯ
ตำนานนิทานพื้นบ้าน กำเนิดแม่น้ำโขง "ยักษ์สะลึคึ"
เอกสารวิชาการ ร่องรอยกาลเวลา หัวข้อ "ศิลปะ เพลง ดนตรี กวี" วังสะพุง, เลย
มุทิตาบูชาครูวันสุนทรภู่ที่ราชภัฏมหาสารคาม
สัมพันธ์ไทย – จีน (จ้วง) เครือญาติชาติภาษา
ตามล่าหารัก
แม่น้ำโขง โลกร้อน หรือเพราะจีนปิดเขื่อนกั้นน้ำ
The Ides of March และ “โภชนสติ” จาก ป๋วย อึ๊งภากรณ์
มองรูป-เสียงกลอน (ว่าด้วยเสียงตรี วรรค ๒) ผ่าน อังคาร กัลยาณพงศ์ (๒) article
200 ปี เอบราแฮม ลิงคอล์น: “บ้านที่แตกแยกกันเอง ไม่อาจตั้งอยู่ได้”
มองรูป-เสียงกลอน (ว่าด้วยเสียงตรี วรรค ๒) ผ่าน อังคาร กัลยาณพงศ์
ที่เรียกว่า วัฒนธรรม และคำว่า ภาษา
ของ-โขง จิตวิญญาณแห่งสายน้ำ
โคลงห้าพัฒนา ของ "จิตร ภูมิศักดิ์"
ประชาภิวัฒน์(ไทยกับอาเซียน)
วันสารทไทย
สุนทรภู่-ครูมีแขก จากโซนาต้าถึงเพลงทยอยเดี่ยว
สังคม"ทันสมัย" แต่ไร้สมอง
มะเมี๊ยะเป็นสาวมอญ
บรูซแกสตันไว้อาลัยละมูล
รากเหง้าความศักดิ์สิทธิ์ของกวีนิพนธ์ไทย
บทสัมภาษณ์ กวีรากหญ้า
ความเชื่อ
ทำไม
ร่องรอยกาลเวลา
โขงนที เพลงกวี ดนตรีชีวิต
ประชาชนในชาตินิยม
รักสามเศร้า ที่แหลมมลายู
ความหมายทางวัฒนธรรม
เที่ยว 9 วัดศักดิ์สิทธิ์ ไหว้พระทำบุญปีใหม่ สไตล์ "สุจิตต์ วงษ์เทศ"
ปาฐกถาช่างวรรณกรรม
รัฐบุรุษ
หนึ่งคนสองวัฒนธรรม
สุนทรภู่ ต่อต้านสงครามล่าเมืองขึ้น
วัฒนธรรม เปลี่ยน...ซีไรต์ก็เปลี่ยน
สยามเมืองยิ้ม
ปราสาทเขาพระวิหาร
เสภาเรื่องพระราชพงศาวดาร ของสุนทรภู่
ตะเกียงเจ้าพายุ
ต้นแบบ"กลอนสุนทรภู่"
สุนทรภู่ "ความรู้ใหม่" โยงใย "ความรู้เก่า"
จากร้อยกรอง สู่บทกวีมีทำนอง
รามายณะ (รามเกียรติ์) เล่าใหม่
พายุนาร์กีสหรืออคติในใจไทยที่ทำร้ายคนพม่า?
เห่ช้าพญาหงส์
การเทครัวในประวัติศาสตร์อุษาคเนย์
เมืองร้อยเอ็ดประตู
พล นิกร กิมหงวน
มิตาเกะ
เค้าขวัญวรรณกรรม
เรือพระราชพิธี
The Secret
โลกดนตรี
ลมปากที่ไร้มารยา
คำกวี เส้น สี และแสงเงา
ยิ่งกระจะยิ่งกระจ่างอยู่กลางใจ
วรรคทอง
การะเกด
ในวรรณคดีมีกลอน (หรือ) เปล่า...?
ในวรรณคดีก็มีกลอนเปล่า
โล้ชิงช้า ประเพณีประดิษฐ์ใหม่ของพราหมณ์สยาม
เพลงลูกทุ่งมาจากไหน?
สนุกเล่นแต่เป็นจริง
ครูแจ้งวัดระฆัง สร้างสำนวนขุนช้างขุนแผน แสนสยอง ...
ชาติพันธุ์สุวรรณภูมิ
อยากได้ความรู้ไปหมู่บ้าน อยากได้ปริญญาไปมหาวิทยาลัย
อัจฉริยะรอบโลก กับ I see U มติชน 30 ปี
มรดกภาษา
เขาพระวิหาร: "มรดกโลก" ของกัมพูชา
สุนทรภู่:ในช่วงแผ่นดินพระนั่งเกล้า
สุนทรภู่ มหากวีกระฏุมพี
ข้อมูลนิราศเมืองสุพรรณ
กรุงเทพฯ "พื้นที่ทางวัฒนธรรม"
บางกอก
มาตุภูมิ กับ ชาติภูมิ
กวีปฎิวัติ article
ปริศนาพาสนุก article
สิทธิชุมชน - สนั่น ชูสกุล article
กราบกลอนด้วยกลอนครู article
ร่าย – โคลงในโองการแช่งน้ำฉันทลักษณ์จากสองฝั่งโขง article
กาพย์ยานี : ตำนานฉันทลักษณ์กับหลักการใหม่ article
เส้นทางรัก ขุนแผนและนางพิม จากสุพรรณมาเมืองพิจิตร article
กลอนบทละคร article
กวีอมตะอยู่ที่ผลงาน article
๓๕ เดนตายใน ขุนช้าง ขุนแผน article
จากปากแพรกถึงท่าดินแดง article
แม่น้ำโขง แม่น้ำแห่งอุษาคเนย์ : เชียงรุ่ง1-2 article
เถาอัญชัญ article
พลังลาว article
เวตาลเป็นใคร article
อ้อมอกแม่อิง article
สนิมในวรรณคดี article
เรื่องเล่าของสาย article
สวัสดีปี ใหม่ ๒๕๕๐ article
รายงานวรรณกรรม article
ตลาดวิชาและบางสิ่งที่มองข้าม article
รู้สึก นึก คิด เขียน article



bulletผลร้อยกรองออนไลน์ 2558
dot
ประกวดร้อยกรองออนไลน์ครั้งที่ 7
dot
bulletข้อมูลการประกวดครั้งที่ 7, 2557
bulletผังร้อยกรอง
bulletอ่านโคลงประกวด 2557
bulletอ่านกลอนประกวด 2557
bulletอ่านกาพย์ยานีประกวด 2557
bulletผลการประกวดร้อยกรอง ปี 2557
dot
ข่าวสาร ข้อมูลสมาคม
dot
bulletกรรมการสมาคมสมัยที่ ๑๕-๑๖
bulletนายกสมาคมสมัยที่ ๑๗
bulletติดต่อนายกสมาคมนักกลอน
bulletติดต่อฝ่ายดูแลส่วนต่างๆ
bulletสมัครสมาชิกสมาคมนักกลอน
bulletนักกลอนตัวอย่าง ๒๕๕๓
dot
หัวข้อน่าสนใจ
dot
bulletรวมลิ้งค์เว็บไซต์น่าสนใจ
bulletส่งบทสักวา น.ส.พ. สยามรัฐ
bulletวารสารวิทยาจารย์ รับต้นฉบับ
bulletส่งข้อเขียนครูในดวงใจ
dot
แนะนำหนังสือ
dot
bulletหน้ารวมหนังสือ
bulletคู่มือเรียนเขียนกลอน
bulletกาสรคำฉันท์ - สมคิด สิงสง
bulletหนังสือสุรินทร์สโมสร
bulletฝากโลกนี้ไว้ในหัวใจเธอ - กอนกูย
bulletเลือน - อติภพ
bulletธาร ธรรมโฆษณ์
bulletนายทิวา
bulletกลอนเกียรติยศ
bulletอ้อมกอดแห่งท้องทุ่ง
bulletทองแถม นาถจำนง
bulletพงศาวดารพิภพ
bulletโป๊ยเซียน คะนองฤทธิ์
dot
โครงการประกวดต่างๆ
dot
bulletนายอินทร์อะวอร์ด ๒๕๕๖
bulletประกวดรางวัลซีไรท์ปี ๒๕๕๖
bulletรางวัลพานแว่นฟ้า ปี ๒๕๕๖
bulletรางวัลวรรณกรรมรามคำแหง ๒๕๕๖
dot
ผลตัดสินรางวัลต่างๆ
dot
bulletรางวัลศรีบูรพา ๒๕๕๖
bulletผลรางวัลซีไรต์ ๒๕๕๗
bulletผลเซเว่นบุ๊คอวอร์ด ๒๕๕๗
bulletผลรางวัลแว่นแก้ว ๗ (๒๕๕๓)
bulletผลกลอนวิถีคนกับควาย
bulletผลร้อยกรอง “ผมจะเป็นคนดี”
bulletรางวัลนราธิป ๒๕๕๓
bulletนักเขียนอมตะ คนที่ ๖ (๒๕๕๕)
bulletนักเขียนรางวัลศรีบูรพา ๒๕๕๖
bulletศิลปินมรดกอีสาน ๒๕๕๔
bulletผลรางวัลพานแว่นฟ้า ๒๕๕๕
bulletผลรางวัลรามคำแหง ๒๕๕๖
bulletศิลปินแห่งชาติ ๒๕๕๕
bulletผลประกวดหนังสือ ชีวิตใหม่ 2
dot
ข่าวคราวของลมหายใจ
dot
dot
Weblink
dot
bulletอ่านกลอนประกวด 2556

หนังสือพิมพ์ คมชัดลึก
สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย
ศูนย์ให้คำปรึกษาปัญหาภาษาไทย มศว
เว็บรวมกระทู้ อาศรมชาวโคลง ใน pantip.com
หนังสืออีศาน


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
ติดต่อ นายกสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง
โทรศัพท์ ๐๘๙-๑๒๓๔๗๕๔ อีเมล์ tongtham.n@hotmail.com

สำนักพิมพ์แม่โพสพ