ReadyPlanet.com
dot dot
คำฉันท์ (5)

คำฉันท์ (5)

โชติช่วง  นาดอน (ทองแถม นาถจำนง)
 
     “อนิรุทธคำฉันท์” มีคำฉันท์มากประเภทกว่าเรื่อง “เสือโคคำฉันท์” และสำนวนก็ไพเราะกว่าด้วย

     ฉากบรรยายป่า ล่าสัตว์ ฉากอุ้มสม ฉากวาดรูป จนถึงฉากพระเจ้ากรุงพาณออกรบจับพระอนิรุทธมัดประจานไว้หน้าพระลาน มีฉันท์ไพเราะหลายบท แต่ขอข้ามไป

     จะยกตัวอย่าง “สัททุลวิกกีฬิตฉันท์ 19” ตอนที่นางอุษารำพัน ขอให้สังเกตว่า คำส่งสัมผัสนั้นไม่จำเป็นต้องสัมผัสคำท้ายวรรคเสมอไป อาจส่งสัมผัสที่คำก่อนท้ายวรรคก็ได้ อย่างนี้ทำให้แต่งได้คล่องขึ้น

     สัททุลวิกกีฬิตฉันท์ 19
     ๐ เทพีพานสุดาทุกขานลกำศรวญ
     ท้าวทวนรัญจวนใจ                      กำสรด
     มือเท้งทรวงก็รลวงรลุงจิตสลด
     ราญสมรรันทดจัก                       ษุชล
     บาปใดพระแลมาพบพิบากทุกขทน
     พักเตรศกมล                          มุลทิน
     ข้าห้ามพระพี่แลพระบมิหยุดยิน
     หร่างกำเดาดินดวง                     นแด
     สองเคยเสวยรสคือสุธารสมาแปร
     เปนพิษลันแดลุง                        มลัก
     หวังช่วยช่วยมิได้มาได้ทุกขอันหนัก
     ตายตกทะเลดักลึก                      ฤรอด
     ใครคือรัตนสำเภาจะเอานฤบดีจอด
     ฝั่งทั้งสองรอดก็                        สำราญ ฯ

     รัตนสำเภาที่มาช่วยชีวิตพระอนิรุทธ คือพระนารทฤาษี ท่าน..

     ๐ ปางนั้นนารทบันดาล                   ดีดพิณเหาะทยาน
      มาโดยทิฆัมพรพราย ฯ

      ท่านเห็นเข้า ก็เลยรีบไปบอกพระกฤษณะที่กรุงทวารพดี

      พระกฤษณะออกศึก

      พระกฤษณะจึงยกกองทัพมาช่วยหลานชาย บทบรรยายกองทัพขอพระกฤษณะก็ให้ภาพเกรียงไกร่าอ่าน แต่จะยกมาตอนเดียว ที่มีการเล่นคำ “แสนส่ำ” และ “ส่ำ” คือมาลินีฉันท์ 15 ตอนนี้อ่านออกเสียงมันมาก

       มาลินีฉันท์ ๑๕
       ๐ แสนส่ำพลคชชาญชน       ทนแก่ปืนยืน           แก่หอกหาญ
       แสนส่ำพลคชเชี่ยวชาญ       ราญดรงค์รง          คชิงชัย
       แสนส่ำพลคชเศิกกษัย        ไพรีราบปราบชัย       อริฤทธิ์
       แสนส่ำพลคชเชี่ยวชิต        ขวิดสุเมรุอิศ          รโทรมทรุด
       ส่ำนายพลคชยงยุทธ         วิริยวัยวุฒิ            ชำนาญชาญ
       ส่ำนายพลคชรอญราญ        มารวิชัยชาญ          ชเยศรอญ
       ส่ำนายพลคชบุกบร          กรกระลึงศร          กำลังยง
       ส่ำนายพลคชราญรงค        ทรงกุทัณฑคง          กำยำแผลง
       ส่ำนายพลคชเริงแรง        แผลงกำซราบศร       บำบัดภัศม์
       ส่ำนายพลพลขนัดขนัด        ซัดทั้งหอกซัด          ขจัดขจาย ฯ

       พระเจ้ากรุงพาณ หรือพาณาสูรราช ขอให้พระอิศวรเสด็จมาช่วยรบ แต่พระอิศวรรบกับพระกฤษณะก้ำกึ่ง เอาชนะพระกฤษณะมิได้

       ๐ สองก้ำกึ่งกันทานทบ              แผลงศรตรหลบ
       ตรเลิดพันลึกนิดินบน ฯ

       พระอิศวรจึงคิดจะใช้อาวุธวิเศษที่สุด คือพระเนตรที่สาม

       ๐ พระอิศวรจักแผลงผลาด           เดโชไนยนารถ
       ก็ให้พินาศพระพิทธ
       บัดนั้นเทพฤษีสิทธิ์                  ขอพระสรวมฤท
       ธิอย่าบรรหารเตาไฟ
       เกรงภพมณฑลจะประไลย            ศุลีภูวไนย
       ก็โดยสรณฤาษีสาร ฯ 

       พระอิศวรปล่อยให้พาราสูรราชรบกับพระกฤษณะเอง พาณาสูรราชก็เลยถูกพระกฤษณะตัดกรที่มีถึงพันกรให้เหลือเพียงสองกร แล้วให้ไปเป็น “นายทวาร”

      ๐ ไว้เป็นมนทรียั้งยืน                           เฝ้าทวาร บ หืน
       บให้พินาศในสนาม ฯ

       หลังจากนั้น พระกฤษณะ , พระปรัทยุมน์ , นางอุษา (ธิดาพาณาสูรราช) และพระอนิรุทธ ก็นั่งครุฑกลับเมืองทวารพดี (ไลยบุรี)

       ตอนนี้ใช้ วสันตดิลกฉันท์ 14
       ๐ เสร็จมล้างสุราสุรสุเรน          ทรอเนกเหลือหลาม
       เดชะตระบะนฤบดีสาม             ภพโลกยโมลี
       ปางนั้นสมเด็จนฤปกฤษ             ณ มหาธิเบศรศรี
       ปรัทธยุม พานสุตนี                อนิรุทธเรืองราช
       เสด็จเหนือมหาครุฑอัน             อุดมเดชลีลาส
       ลีลายังอัมพรพิกาศ                สสหัสรัศมี
       เทพาสุราสุรสุเรศ                สุรัสวดีตรี
       โดยเสด็จสมเด็จสุรบดี             ทศทิศโจษจล
       ถับถึงมหานครไล                 ยบุรีคือเมืองบน
       สามนตอมาตยรี้พล                ทั้งมณฑลจักรพาฬ
       ชมเดชพระศรีอนิรุท               ธอุษาคือเยาวมาลย์
       เสวยสุขแสนสุรสำราญ             สุขเสพยสมสอง ฯ

       ฉบับหน้าพบกับเรื่อง “ราชาพิลาปคำฉันท์” ครับ



บทความ

คำฉันท์ (๘)
คำฉันท์ (๗)
คำฉันท์ (๖)
คำฉันท์ (4)
คำฉันท์ (3)
คำฉันท์ (2)
ชื่อวรรณคดีที่ควรรู้จัก (เพิ่มเติม)
คำฉันท์ (1)
ฉากรบใน “ดาหลัง”
กลอนคนฝรั่งเขียน
กลอนบรรยายเมืองสิงห์บุรี เมื่อ พ.ศ 2466
ท้องถิ่นกับอาเซียน...จุดเชื่อมที่ยังต้องค้นหา
วันภาษาไทย? บางปัญหาที่น่าแลกเปลี่ยนทัศนะ
กลอนไหว้ครูโนห์ราชาตรี
ข้อเสียของวิชาประวัติศาสตร์
จากระบบบรรณาการถึงการปกครองแบบพิเศษในปะตานี
พระราชนิพนธ์แปลสามเรื่อง
การส่งเสริมและข้อจำกัดของวรรณกรรมมุสลิม
สุนทรคึก เขียนถึง สุนทรภู่ (1) ตามรอยคึกฤทธิ์
กลอนคนฝรั่งเขียน
50 ปีสมาคมนักกลอนฯ กับการก้าวสู่เวทีสากล
สารลึบพะสูน: วรรณคดีลุ่มน้ำโขงที่ไม่โปร่งใส
เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา
สุภาษิตโบราณ
ง่ายและงามอย่างลาว
การเมืองในกวีของ “คุณพุ่ม”
ตำนานการสร้างโลกของชาวจ้วง
เวียงจัน 450 ปี
วันภาษาไทยฯ ที่ราชภัฏมหาสารคาม
แม่น้ำท่าจีนกำลังจะตาย
ย้อนรอยวัฒนธรรมลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา
นครปฐมและพระปฐมเจดีย์ในวรรณคดีนิราศ
ตามรอยภาษาศาสตร์ภาษากะเหรี่ยงบ้านไร่
ชาตินิยมสยาม และชาตินิยมไทย กับกรณีปราสาทเขาพระวิหารมรดกโลก
จัดอันดับความนิยมของบทความในเว็บสมาคมฯ
ตำนานนิทานพื้นบ้าน กำเนิดแม่น้ำโขง "ยักษ์สะลึคึ"
เอกสารวิชาการ ร่องรอยกาลเวลา หัวข้อ "ศิลปะ เพลง ดนตรี กวี" วังสะพุง, เลย
มุทิตาบูชาครูวันสุนทรภู่ที่ราชภัฏมหาสารคาม
สัมพันธ์ไทย – จีน (จ้วง) เครือญาติชาติภาษา
ตามล่าหารัก
แม่น้ำโขง โลกร้อน หรือเพราะจีนปิดเขื่อนกั้นน้ำ
The Ides of March และ “โภชนสติ” จาก ป๋วย อึ๊งภากรณ์
มองรูป-เสียงกลอน (ว่าด้วยเสียงตรี วรรค ๒) ผ่าน อังคาร กัลยาณพงศ์ (๒) article
200 ปี เอบราแฮม ลิงคอล์น: “บ้านที่แตกแยกกันเอง ไม่อาจตั้งอยู่ได้”
มองรูป-เสียงกลอน (ว่าด้วยเสียงตรี วรรค ๒) ผ่าน อังคาร กัลยาณพงศ์
ที่เรียกว่า วัฒนธรรม และคำว่า ภาษา
ของ-โขง จิตวิญญาณแห่งสายน้ำ
โคลงห้าพัฒนา ของ "จิตร ภูมิศักดิ์"
ประชาภิวัฒน์(ไทยกับอาเซียน)
วันสารทไทย
สุนทรภู่-ครูมีแขก จากโซนาต้าถึงเพลงทยอยเดี่ยว
สังคม"ทันสมัย" แต่ไร้สมอง
มะเมี๊ยะเป็นสาวมอญ
บรูซแกสตันไว้อาลัยละมูล
รากเหง้าความศักดิ์สิทธิ์ของกวีนิพนธ์ไทย
บทสัมภาษณ์ กวีรากหญ้า
ความเชื่อ
ทำไม
ร่องรอยกาลเวลา
โขงนที เพลงกวี ดนตรีชีวิต
ประชาชนในชาตินิยม
รักสามเศร้า ที่แหลมมลายู
ความหมายทางวัฒนธรรม
เที่ยว 9 วัดศักดิ์สิทธิ์ ไหว้พระทำบุญปีใหม่ สไตล์ "สุจิตต์ วงษ์เทศ"
ปาฐกถาช่างวรรณกรรม
รัฐบุรุษ
หนึ่งคนสองวัฒนธรรม
สุนทรภู่ ต่อต้านสงครามล่าเมืองขึ้น
วัฒนธรรม เปลี่ยน...ซีไรต์ก็เปลี่ยน
สยามเมืองยิ้ม
ปราสาทเขาพระวิหาร
เสภาเรื่องพระราชพงศาวดาร ของสุนทรภู่
ตะเกียงเจ้าพายุ
ต้นแบบ"กลอนสุนทรภู่"
สุนทรภู่ "ความรู้ใหม่" โยงใย "ความรู้เก่า"
จากร้อยกรอง สู่บทกวีมีทำนอง
รามายณะ (รามเกียรติ์) เล่าใหม่
พายุนาร์กีสหรืออคติในใจไทยที่ทำร้ายคนพม่า?
เห่ช้าพญาหงส์
การเทครัวในประวัติศาสตร์อุษาคเนย์
เมืองร้อยเอ็ดประตู
พล นิกร กิมหงวน
ภูมิประเทศอีสาน ไม่มีในประวัติศาสตร์ไทย
มิตาเกะ
เค้าขวัญวรรณกรรม
เรือพระราชพิธี
The Secret
โลกดนตรี
ลมปากที่ไร้มารยา
คำกวี เส้น สี และแสงเงา
ยิ่งกระจะยิ่งกระจ่างอยู่กลางใจ
วรรคทอง
การะเกด
ในวรรณคดีมีกลอน (หรือ) เปล่า...?
ในวรรณคดีก็มีกลอนเปล่า
โล้ชิงช้า ประเพณีประดิษฐ์ใหม่ของพราหมณ์สยาม
เพลงลูกทุ่งมาจากไหน?
สนุกเล่นแต่เป็นจริง
ครูแจ้งวัดระฆัง สร้างสำนวนขุนช้างขุนแผน แสนสยอง ...
ชาติพันธุ์สุวรรณภูมิ
อยากได้ความรู้ไปหมู่บ้าน อยากได้ปริญญาไปมหาวิทยาลัย
อัจฉริยะรอบโลก กับ I see U มติชน 30 ปี
มรดกภาษา
เขาพระวิหาร: "มรดกโลก" ของกัมพูชา
สุนทรภู่:ในช่วงแผ่นดินพระนั่งเกล้า
สุนทรภู่ มหากวีกระฏุมพี
ข้อมูลนิราศเมืองสุพรรณ
กรุงเทพฯ "พื้นที่ทางวัฒนธรรม"
บางกอก
มาตุภูมิ กับ ชาติภูมิ
กวีปฎิวัติ article
ปริศนาพาสนุก article
สิทธิชุมชน - สนั่น ชูสกุล article
กราบกลอนด้วยกลอนครู article
ร่าย – โคลงในโองการแช่งน้ำฉันทลักษณ์จากสองฝั่งโขง article
กาพย์ยานี : ตำนานฉันทลักษณ์กับหลักการใหม่ article
เส้นทางรัก ขุนแผนและนางพิม จากสุพรรณมาเมืองพิจิตร article
กลอนบทละคร article
กวีอมตะอยู่ที่ผลงาน article
๓๕ เดนตายใน ขุนช้าง ขุนแผน article
จากปากแพรกถึงท่าดินแดง article
แม่น้ำโขง แม่น้ำแห่งอุษาคเนย์ : เชียงรุ่ง1-2 article
เถาอัญชัญ article
พลังลาว article
เวตาลเป็นใคร article
อ้อมอกแม่อิง article
สนิมในวรรณคดี article
เรื่องเล่าของสาย article
สวัสดีปี ใหม่ ๒๕๕๐ article
รายงานวรรณกรรม article
ตลาดวิชาและบางสิ่งที่มองข้าม article
รู้สึก นึก คิด เขียน article



bulletผลร้อยกรองออนไลน์ 2558
dot
ประกวดร้อยกรองออนไลน์ครั้งที่ 7
dot
bulletข้อมูลการประกวดครั้งที่ 7, 2557
bulletผังร้อยกรอง
bulletอ่านโคลงประกวด 2557
bulletอ่านกลอนประกวด 2557
bulletอ่านกาพย์ยานีประกวด 2557
bulletผลการประกวดร้อยกรอง ปี 2557
dot
ข่าวสาร ข้อมูลสมาคม
dot
bulletกรรมการสมาคมสมัยที่ ๑๕-๑๖
bulletนายกสมาคมสมัยที่ ๑๗
bulletติดต่อนายกสมาคมนักกลอน
bulletติดต่อฝ่ายดูแลส่วนต่างๆ
bulletสมัครสมาชิกสมาคมนักกลอน
bulletนักกลอนตัวอย่าง ๒๕๕๓
dot
หัวข้อน่าสนใจ
dot
bulletรวมลิ้งค์เว็บไซต์น่าสนใจ
bulletส่งบทสักวา น.ส.พ. สยามรัฐ
bulletวารสารวิทยาจารย์ รับต้นฉบับ
bulletส่งข้อเขียนครูในดวงใจ
dot
แนะนำหนังสือ
dot
bulletหน้ารวมหนังสือ
bulletคู่มือเรียนเขียนกลอน
bulletกาสรคำฉันท์ - สมคิด สิงสง
bulletหนังสือสุรินทร์สโมสร
bulletฝากโลกนี้ไว้ในหัวใจเธอ - กอนกูย
bulletเลือน - อติภพ
bulletธาร ธรรมโฆษณ์
bulletนายทิวา
bulletกลอนเกียรติยศ
bulletอ้อมกอดแห่งท้องทุ่ง
bulletทองแถม นาถจำนง
bulletพงศาวดารพิภพ
bulletโป๊ยเซียน คะนองฤทธิ์
dot
โครงการประกวดต่างๆ
dot
bulletนายอินทร์อะวอร์ด ๒๕๕๖
bulletประกวดรางวัลซีไรท์ปี ๒๕๕๖
bulletรางวัลพานแว่นฟ้า ปี ๒๕๕๖
bulletรางวัลวรรณกรรมรามคำแหง ๒๕๕๖
dot
ผลตัดสินรางวัลต่างๆ
dot
bulletรางวัลศรีบูรพา ๒๕๕๖
bulletผลรางวัลซีไรต์ ๒๕๕๗
bulletผลเซเว่นบุ๊คอวอร์ด ๒๕๕๗
bulletผลรางวัลแว่นแก้ว ๗ (๒๕๕๓)
bulletผลกลอนวิถีคนกับควาย
bulletผลร้อยกรอง “ผมจะเป็นคนดี”
bulletรางวัลนราธิป ๒๕๕๓
bulletนักเขียนอมตะ คนที่ ๖ (๒๕๕๕)
bulletนักเขียนรางวัลศรีบูรพา ๒๕๕๖
bulletศิลปินมรดกอีสาน ๒๕๕๔
bulletผลรางวัลพานแว่นฟ้า ๒๕๕๕
bulletผลรางวัลรามคำแหง ๒๕๕๖
bulletศิลปินแห่งชาติ ๒๕๕๕
bulletผลประกวดหนังสือ ชีวิตใหม่ 2
dot
ข่าวคราวของลมหายใจ
dot
dot
Weblink
dot
bulletอ่านกลอนประกวด 2556

หนังสือพิมพ์ คมชัดลึก
สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย
ศูนย์ให้คำปรึกษาปัญหาภาษาไทย มศว
เว็บรวมกระทู้ อาศรมชาวโคลง ใน pantip.com
หนังสืออีศาน


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
ติดต่อ นายกสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง
โทรศัพท์ ๐๘๙-๑๒๓๔๗๕๔ อีเมล์ tongtham.n@hotmail.com

สำนักพิมพ์แม่โพสพ